🇬🇪🇮🇹 საქართველო-იტალიის ურთიერთობები (1919-1921): როცა ისტორიას გლობალური პოლიტიკა წერს/Relazioni tra Georgia e Italia (1919-1921): Quando la politica globale scrive la storia

 

ქართულენოვანი საზოგადოებისთვის მოამზადა პროფესორმა ზაზა ცოტნიაშვილმა 

Leggete in italiano qui sotto

ისტორიული სიმართლის ძიება ხშირად საარქივო ფურცლებზე იწყება. მკვლევარ თაგო დავითაძის მიერ მოძიებული მასალები ნათელს ჰფენს საქართველოსა და იტალიის ურთიერთობის იმ დრამატულ და იმედით სავსე პერიოდს, როდესაც ჩვენი ქვეყანა დამოუკიდებლობის პირველ ნაბიჯებს დგამდა.

ეს არ იყო მხოლოდ დიპლომატიური მიმოწერა; ეს იყო დიდი გეოპოლიტიკური თამაშის ნაწილი, სადაც გლობალური ძალთა გადანაწილება პირდაპირ განსაზღვრავდა კონკრეტული ქვეყნების ბედს.

📜 აღიარება და დიპლომატიური ხიდები

საარქივო ფოტოზე აღბეჭდილი წერილით პოლკოვნიკი მელკიადე გაბა ატყობინებს საქართველოს საგარეო საქმეთა მინისტრს ევგენი გეგეჭკორს უმნიშვნელოვანეს ამბავს: იტალიამ საქართველოს დამოუკიდებლობა სცნო. ეს მოხდა 1920 წლის იანვარში, პარიზში, მოკავშირეთა უმაღლესი საბჭოს სხდომაზე.

ამას მოჰყვა იტალიის მხარდაჭერა ერთა ლიგაში და ელჩების გაცვლა

• თბილისში ჩამოვიდა ვიტორიო ჩერუტი - იტალიის პირველი სრულუფლებიანი წარმომადგენელი.

• რომში გაემგზავრა გიორგი მაჩაბელი - ქართველი დიპლომატი და შემდგომში ცნობილი პარფიუმერი.

🏗️ ეკონომიკური ამბიციები: მანგანუმი, აბრეშუმი და ბანკები

თუმცა, პოლიტიკას წინ ეკონომიკური ინტერესები უძღოდა. ჯერ კიდევ 1919 წელს, ბრიტანეთის პრემიერმა ლოიდ ჯორჯმა დაარწმუნა იტალიელი კოლეგები, რომ კავკასიაში ბრიტანული ჯარები იტალიურით ჩაენაცვლებინათ. მიუხედავად იმისა, რომ იტალიის სამხედრო ექსპედიცია მთავრობის ცვლილების გამო ჩაიშალა, ბიზნეს-ინტერესები შენარჩუნდა.

რომისა და მილანის ბურჟუაზია ქართული რესურსებით, განსაკუთრებით კი მანგანუმითა და აბრეშუმით მოიხიბლა. ამას მოჰყვა მსხვილი კაპიტალის შემოდინება:

1. დაარსდა „ამიერკავკასიის იტალიური კომპანია“ (50 მლნ ლირა).

2. გაიხსნა „იტალიურ-კავკასიური ფასდაკლების ბანკის“ ფილიალი თბილისში.

3. ამოქმედდა რეგულარული საზღვაო ხაზი ტარანტო-ბათუმი.

საქართველომ იტალიისგან შეიძინა 10 ერთეული Ansaldo SVA-10 ტიპის თვითმფრინავი და დიდი რაოდენობით არტილერია, რაც ქვეყნის თავდაცვისთვის განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი იყო.

📉 გეოპოლიტიკური გარდატეხა და ოკუპაცია

საქართველო-იტალიის მჭიდრო კავშირი კიდევ ერთხელ ადასტურებს, რომ საერთო გლობალური პოლიტიკის ცვლილება მყისიერად ცვლის სახელმწიფოებს შორის ურთიერთობებს. მიუხედავად 80 მილიონი ლირის ღირებულების სავაჭრო ბრუნვისა, 1921 წლის თებერვალში რუსეთის წითელი არმიის შემოჭრამ ყველაფერი შეცვალა.

როდესაც ნოე ჟორდანიას მთავრობა იძულებული გახდა ემიგრაციაში წასულიყო, სწორედ იტალიელმა დიპლომატმა ვიტორიო ჩერუტიმ უზრუნველყო მათი ევაკუაციისთვის საჭირო გემი ბათუმში. 

🏛️ ეპილოგი: პრაგმატიზმი იდეოლოგიის ნაცვლად

საინტერესოა, რომ ანექსიის შემდეგაც კი, საბჭოთა ხელისუფლებამ იტალიის ელჩს დარჩენის უფლება მისცა — ეს იყო პრაგმატული გადაწყვეტილება, რომელიც იტალიური ინვესტიციების შენარჩუნებას ემსახურებოდა. იტალიის საკონსულო საქართველოში 1920-იანი წლების ბოლომდე განაგრძობდა მუშაობას.

Preparato in italiano dal Professor Zaza-Dante Tsotniashvili con il supporto di Google AI Studio

🇬🇪🇮🇹 Relazioni tra Georgia e Italia (1919-1921): Quando la politica globale scrive la storia

La ricerca della verità storica inizia spesso tra le pagine d'archivio. I materiali portati alla luce dal ricercatore Tago Davitadze illuminano quel periodo drammatico e pieno di speranza delle relazioni italo-georgiane, quando il nostro Paese muoveva i suoi primi passi verso l'indipendenza.

Non si trattava solo di corrispondenza diplomatica; era parte di un grande gioco geopolitico in cui la ridistribuzione delle potenze globali determinava direttamente il destino dei singoli Stati.

📜 Riconoscimento e Ponti Diplomatici

Nella lettera d'archivio riportata in foto, il Colonnello Melchiade Gabba informa il Ministro degli Affari Esteri della Repubblica Democratica di Georgia, Evgeni Gegechkori, di una notizia fondamentale: l'Italia ha riconosciuto l'indipendenza della Georgia. Ciò avvenne nel gennaio 1920 a Parigi, durante una riunione del Consiglio Supremo alleato.

A questo seguì il sostegno dell'Italia per l'ammissione della Georgia alla Società delle Nazioni e lo scambio di ambasciatori:

• A Tbilisi giunse Vittorio Cerruti, il primo rappresentante plenipotenziario d'Italia.

• A Roma si recò Giorgi Machabeli, diplomatico georgiano e in seguito celebre profumiere.

🏗️ Ambizioni Economiche: Manganese, Seta e Banche

Tuttavia, gli interessi economici precedettero la politica. Già nell'aprile del 1919, il Primo Ministro britannico Lloyd George convinse i colleghi italiani a sostituire le truppe britanniche in Transcaucasia con quelle italiane. Sebbene la spedizione militare non sia stata attuata a causa della caduta del governo di Vittorio Emanuele Orlando, gli interessi commerciali rimasero vivi.

La borghesia romana e milanese rimase affascinata dalle risorse georgiane, in particolare dal manganese e dalla seta. Ciò portò a un massiccio afflusso di capitali:

1. Fu fondata la "Compagnia Italiana della Transcaucasia" (capitale di 50 mln di lire).

2. Fu aperta una filiale della "Banca Italo-Caucasica di Sconto" a Tbilisi.

3. Venne istituita la linea marittima regolare Taranto-Batumi.

La Georgia acquistò dall'Italia 10 velivoli Ansaldo SVA-10 e grandi quantità di artiglieria, fondamentali per la difesa del Paese.

📉 Svolta Geopolitica e Occupazione

Lo stretto legame tra Georgia e Italia conferma ancora una volta che il mutamento della politica globale cambia istantaneamente le relazioni tra gli Stati. Nonostante un volume d'affari di 80 milioni di lire, l'invasione dell'Armata Rossa nel febbraio 1921 cambiò ogni cosa.

Quando il governo di Noe Zhordania fu costretto all'esilio, fu proprio il diplomatico italiano Vittorio Cerruti a garantire la nave necessaria per la loro evacuazione da Batumi.

🏛️ Epilogo: Pragmatismo al posto dell'Ideologia

È interessante notare come, anche dopo l'annessione sovietica, il governo bolscevico permise all'ambasciatore italiano di restare — una decisione pragmatica volta a preservare gli investimenti italiani. Il Consolato del Regno d'Italia in Georgia continuò a operare fino alla fine degli anni '20.