ზაზა ცოტნიაშვილი, ხელოვნური ინტელექტის საფუძვლები: AI ყველასათვის, თბ., 2026

 

დაჯავშნეთ ტრენინგი და გახადეთ როგორც თქვენი პირადი, ასევე თქვენი ორგანიზაციის, საქმიანობა ათჯერ ეფექტური 

ავტორის შესახებ ზაზა ცოტნიაშვილი არის პროფესორი, სოციალურ მეცნიერებათა დოქტორი, კავკასიის საერთაშორისო უნივერსიტეტის მედიის პროგრამების ხელმძღვანელი. მას აქვს ოცდაათწლიანი სამეცნიერო-აკადემიური გამოცდილება, მათ შორის, გორის სახელმწიფო უნივერსიტეტის რექტორის პოზიციაზე. 

იგი არის მეცნიერებისა და ტექნოლოგიების ევროპული თანამშრომლობის (COST) მმართველი კომიტეტისა და სამუშაო ჯგუფის წევრი (ბელგია), საქართველოს პარლამენტის კვლევითი და სასწავლო დეპარტამენტის ტრენერი გენერაციული AI-ის მიმართულებით, საქართველოს იუსტიციის სასწავლო ცენტრის ტრენერი AI საბაზისო კურსის ფარგლებში,  განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნული ცენტრის ექსპერტი. 

ბოლო წლებში პროფესორ ცოტნიაშვილის კვლევისა და სასწავლო საქმიანობის ერთ-ერთი მთავარი სფეროა ხელოვნური ინტელექტის ეფექტიანი, სწორი და ეთიკური გამოყენება. ამ მიმართულებით მან სახელმწიფო, აკადემიურ და კერძო სექტორებში უამრავი ტრენინგი ჩაატარა პედაგოგებისთვის, პროფესორებისთვის, სტუდენტებისთვის, სახელმწიფო და ბიზნეს ორგანიზაციებისთვის, მათი ლიდერების, მენეჯერებისა თუ საჯარო მოხელეებისთვის.

ხელოვნური ინტელექტის საფუძვლები: AI ყველასათვის

ხელოვნური ინტელექტი (AI) იქცა ყოვლისმომცველ ძალად, რომელიც რადიკალურად ცვლის სოციალურ, ეკონომიკურ და პოლიტიკურ პარადიგმებს. გლობალური გამოწვევების ფონზე, საქართველოს წინაშე დგას ეგზისტენციალური არჩევანი: დარჩეს ტექნოლოგიური პროცესების პასიურ დამკვირვებლად თუ გახდეს გლობალური ციფრული ეკოსისტემის სრულფასოვანი მონაწილე. 

წინამდებარე სახელმძღვანელო არის პასუხი სწორედ ამ გამოწვევაზე - კომპლექსური ნაშრომი, რომელიც მიზნად ისახავს მკითხველის აღჭურვას 21-ე საუკუნის ყველაზე მძლავრი ინსტრუმენტით. წიგნი წარმოადგენს ავტორის მიერ ბოლო წლების განმავლობაში ჩატარებული ინტენსიური აკადემიური კვლევებისა და პრაქტიკული ტრენინგების კვინტესენციას. 

ავტორმა, როგორც მკვლევარმა და ტრენერმა, უშუალოდ შეისწავლა ის რეალური პრობლემები, საფრთხეები და საჭიროებები, რომლებიც აქვთ ქართველ პედაგოგებს, მოსწავლეებს, პროფესორებს, სტუდენტებს, მენეჯერებს, საჯარო მოხელეებს AI-სთან ინტერაქციისას. სწორედ ამ „ცოცხალმა“ უკუკავშირმა და აუდიტორიასთან მუშაობის პრაქტიკამ განაპირობა წიგნის სტრუქტურა: თეორიული მასალა და პრაქტიკული ქეისები მოცემულია პარალელურად. 

მკითხველი გაეცნობა ხელოვნური ინტელექტის გამოყენების პრაქტიკულ ნიმუშებს განათლების სისტემაში, სადაც აქცენტი კეთდება პერსონალიზებულ სწავლებასა და აკადემიურ ეთიკაზე; ბიზნესსა და მენეჯმენტში, სადაც განხილულია მონაცემებზე დაფუძნებული გადაწყვეტილებების მიღების მექანიზმები; და სამართლებრივ სივრცეში, სადაც გაანალიზებულია საავტორო უფლებებისა და კიბერუსაფრთხოების უახლესი გამოწვევები. წიგნი აერთიანებს ტექნოლოგიურ ინსტრუქციებს ღრმა ეთიკურ მსჯელობასთან, რაც მკითხველს საშუალებას აძლევს, არა მხოლოდ აითვისოს „პრომპტინჟინერია“, არამედ გაიაზროს AI-ს როლი რეალურ ცხოვრებაში. 

ნაშრომი არის სამაგიდო წიგნი ყველასთვის, ვისაც სურს, არ დარჩეს წარსულში და ადაპტირდეს შრომის ბაზრის ახალ მოთხოვნებთან. წიგნი განკუთვნილია აკადემიური წრეების წარმომადგენლებისთვის, პოლიტიკის განმსაზღვრელთათვის, ბიზნესლიდერებისა და ფართო საზოგადოებისთვის. გაეცანით ნაშრომს, რათა მიიღოთ სისტემური ცოდნა და გადადგათ ქმედითი ნაბიჯები პერსონალური და პროფესიული განვითარებისკენ. მომავალი ეკუთვნის მას, ვინც დღესვე ისწავლის ხელოვნური ინტელექტის ენას. 

რედაქტორი: პროფესორი ზვიად გაბისონია 

რეცენზენტი: პროფესორი მაქსიმ იავიჩი 

© ზაზა ცოტნიაშვილი

წიგნზე წვდომისთვის ჩარიცხეთ 45 ლარი ქვემოთ მითითებულ ერთ-ერთ ანგარიშზე და გამოაგზავნეთ ქვითარი და ელფოსტის მისმართი (სადაც გსურთ ბმულის მიღება) 

ჩვენს e-mail: GanatlebisSakhli2000@gmail.com ან WhatsApp: 599201096

ანგარიშის ნომრები:

თბს:                                   GE60TB7370445064300034                     GE60TB7370445064300034

საქართველოს ბანკი:  GE60BG0000000162143087 GE60BG0000000162143087

ლიბერთი ბანკი:           GE94LB0711157595772002

სარჩევი 

რედაქტორის წინასიტყვა 

განვითარებისთვის სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი წიგნი 

შესავალი 

ახალი ეპოქის დასაწყისი - გზამკვლევი ხელოვნური ინტელექტის ლაბირინთში 

ნაწილი I - ხელოვნური ინტელექტის წარსული და აწმყო 

თავი 1. ხელოვნური ინტელექტის მოკლე ისტორია 

1.1. ანტიკური ოცნებები: მითოლოგიური საფუძვლები 

1.2. დაბადება: ალან ტიურინგი და მისი ტესტი 

1.3. „AI ზამთრის პერიოდები“: რატომ ჩერდებოდა განვითარება? 

1.4. გამარჯვება ადამიანზე: სტრატეგიული აზროვნების სიმულაცია 

1.5. გენერაციული რევოლუცია: 2022 წელი, ChatGPT-ის გამოჩენა 

თავი 2. ხელოვნური ინტელექტის არსი 

2.1. დემისტიფიკაცია: ეს არ არის მაგია 

2.2. „შავი ყუთის“ პრინციპი: ნეირონული ქსელები და ადამიანის ტვინის იმიტაცია 

2.3. ტრადიციული თუ გენერაციული AI: ანალიზიდან შემოქმედებამდე 

2.4. მანქანური სწავლება (Machine Learning) 

2.5. AI მუშაობის პრინციპის აღწერა ყველასათვის გასაგებად 

თავი 3. AI: საფრთხე თუ შესაძლებლობა? 

3.1. დეზინფორმაციის ეპოქა: Fake News-ის მასშტაბები და სისწრაფე 

3.2. ჰალუცინაციები: რატომ იგონებს AI ფაქტებს დამაჯერებლად? 

3.3. Deepfakes: აუდიო და ვიდეო მანიპულაციები - როგორ ამოვიცნოთ სიყალბე? 

3.4. მიკერძოება (Bias): როგორ გადააქვს AI-ს ადამიანური სტერეოტიპები ალგორითმში

3.5. კათოლიკური ეკლესია და ხელოვნური ინტელექტი: „ალგორეთიკის“ დაბადება და ახალი ციფრული რეალობა 

თავი 4. AI ძირითადი მოდელები და ინსტრუმენტები 

4.1. ტექსტური გიგანტები (LLMs): ვინ ვინ არის ციფრულ ოლიმპოზე?! 

4.2. ვიზუალური ხელოვნება: სიტყვებიდან პიქსელებამდე 

4.3. ვიდეო გენერაცია: მოძრავი პიქსელების რევოლუცია 

4.4. ქართული ენის ფაქტორი: ციფრული „ვეფხისტყაოსანი“ და ენობრივი ბარიერები 

ნაწილი II: AI პირად და პროფესიულ ცხოვრებაში 

თავი 5. AI - თქვენი პირადი ასისტენტი 

5.1. პრომპტ ინჟინერია: ოქროს ფორმულა

5.2. რუტინის ავტომატიზაცია: როგორ ვიყიდოთ დრო? 

5.3. იდეების გენერატორი: ბრეინშტორმინგი AI-სთან 

5.4. პირადი განვითარება: AI, როგორც მენტორი 

თავი 6. AI მედიცინაში: სტეტოსკოპი XXI საუკუნეში 

6.1. დიაგნოსტიკა: რენტგენისა და ტომოგრაფიის ანალიზი ექიმის დასახმარებლად 

6.2. პერსონალიზებული მედიცინა: მკურნალობა დნმ-ის დონეზე 

6.3. ადმინისტრირება: საბეჭდი მანქანიდან მკურნალობამდე 

6.4. ეთიკური დილემები: ვის ეკუთვნის პაციენტის მონაცემები? 

ნაწილი III: AI განათლების სისტემაში 

თავი 7. AI სკოლაში: პედაგოგის ციფრული „სუპერძალა“ 

7.1. მასწავლებლისთვის: სილაბუსები, ტესტები და დიფერენცირებული სწავლება 

7.2. მოსწავლისთვის: AI, როგორც რეპეტიტორი 

7.3. აკადემიური ეთიკა სკოლაში: კრიტიკული აზროვნება თუ „კოპი-პეისტი“ 

თავი 8. AI უნივერსიტეტში: აკადემიური პროდუქტიულობის ახალი სტანდარტი 

8.1. პროფესორისთვის: „Publish or Perish“ ეპოქის დასასრული? 

8.2. სტუდენტისთვის: კვლევის მეთოდოლოგია: როგორ გამოვიყენოთ AI მონაცემების დასამუშავებლად და არა ნაშრომის დასაწერად 

8.3. პლაგიატი და დეტექცია: რატომ არ მუშაობს „AI დეტექტორი“ და როგორ შევცვალოთ შეფასების სისტემა 

ნაწილი IV: AI ბიზნესსა და მართვაში 

თავი 9. AI მენეჯმენტში (ლიდერებისთვის) 

9.1. გადაწყვეტილების მიღება: მონაცემებზე დაფუძნებული სტრატეგია და არა ინტუიცია 

9.2. HR და რეკრუტინგი: ტალანტების აღმოჩენა ალგორითმების ეპოქაში 

9.3. შეხვედრების ეფექტურობა: „ლაპარაკიდან საქმემდე“ 

თავი 10. AI ბიზნესში (ოპერაციული დონე) 

10.1. მარკეტინგი: „კონტენტქარხანა“ - პოსტები, სტატიები, SEO და ვიზუალები უფასოდ 

10.2. მომხმარებელთა მომსახურება: ჭკვიანი ჩატბოტების ინტეგრაცია (24/7 მხარდაჭერა) 

10.3. ბიზნეს ანალიტიკა: Excel-ის ფორმულების გენერირება და ფინანსური პროგნოზები კოდის წერის გარეშე 

თავი 11. AI სახელმწიფო სექტორში: „წითელი ლენტიდან“  „ციფრულ ხალიჩამდე“ 

11.1. ეფექტური მმართველობა: ბიუროკრატიის შემცირება - დოკუმენტბრუნვის ავტომატიზაცია 

11.2. საკანონმდებლო ანალიტიკა: დიდი მოცულობის აქტების შეჯამება და შედარებითი ანალიზი 

11.3. მოქალაქეზე ზრუნვა: სახელმწიფო სერვისების გამარტივება და ციფრული ხელმისაწვდომობა 

11.4. უსაფრთხოება: რა სახის ინფორმაციაა სახელმწიფო საიდუმლოება, რაც არ შეიძლება მოხვდეს ChatGPT-ში 

11.5. ალგორითმი სამართლიანობის სავარძელში: AI-ის სტრატეგია, ROI და მმართველობა საჯარო სექტორში 

ნაწილი V: სამართალი, პოლიტიკა და მომავალი 

თავი 12. AI სამართლებრივი ასპექტები: ვის ეკუთვნის „ციფრული გონება“? 

12.1. საავტორო უფლებები: ვის ეკუთვნის AI-ის მიერ შექმნილი ნახატი ან ტექსტი? 

12.2. პერსონალური მონაცემები (GDPR): როგორ იცავს კანონი მოქალაქეს ალგორითმისგან 

12.3. პასუხისმგებლობის საკითხი: ვინ არის დამნაშავე, თუ AI შეცდომას დაუშვებს (ექიმი თუ ალგორითმი) 

12.4. ევროპული, ამერიკული და ჩინური გამოცდილება AI სამართალში: „სამი იმპერიის“ ბრძოლა 

თავი 13. AI გლობალურ პოლიტიკაში 

13.1. ტექნოლოგიური რბოლა: აშშ vs ჩინეთი - ბრძოლა ციფრული ბატონობისთვის და კვანტური ნახტომი 

13.2. კიბერომები და ჰიბრიდული საფრთხეები: AI, როგორც იარაღი 

13.3. დემოკრატია და არჩევნები: როგორ შეიძლება გავლენა მოახდინოს AI-მ ამომრჩევლის ნებაზე

რედაქტორის წინასიტყვა 

წინამდებარე სახელმძღვანელო, „ხელოვნური ინტელექტის საფუძვლები: AI ყველასათვის“, არის პასუხი იმ ეგზისტენციალურ არჩევანზე, რომლის წინაშეც დღეს ვდგავართ: დავრჩეთ ტექნოლოგიური პროცესების პასიურ დამკვირვებლად თუ გავხდეთ გლობალური ციფრული ეკოსისტემის სრულფასოვანი მონაწილე. როგორც გამოცემის რედაქტორი, დარწმუნებით შემიძლია ვთქვა, რომ ეს ნაშრომი წარმოადგენს უმნიშვნელოვანეს გზამკვლევს ამ რთულ, მაგრამ გარდაუვალ გზაზე. პროფესორ ზაზა ცოტნიაშვილის წვლილი ამ სფეროში ნამდვილად ღირებულია. მის მიერ შექმნილი სასაწავლო-საგანმანათლებლო ტრენინგპროგრამები “AI საბაზისო კურსი“ და „GenAI ორგანიზაციების ეფექტიანობისთვის“ წარმატებით განხორციელდა საქართველოს მრავალ კერძო და სახელმწიფო სტრუქტურაში. 

წიგნი არ არის მხოლოდ თეორიული ტრაქტატი; ის ავტორის მიერ ბოლო წლების განმავლობაში ჩატარებული ინტენსიური აკადემიური კვლევებისა და პრაქტიკული ტრენინგების კვინტესენციაა. პროფესორმა, როგორც მკვლევარმა და ტრენერმა, უშუალოდ შეისწავლა ის რეალური პრობლემები და საჭიროებები, რომლებიც აქვთ ქართველ პედაგოგებს, სტუდენტებს, მენეჯერებსა თუ საჯარო მოხელეებს ხელოვნურ ინტელექტთან (AI) ინტერაქციისას. სწორედ ამ „ცოცხალმა“ უკუკავშირმა განაპირობა წიგნის სტრუქტურა, სადაც თეორიული მასალა და პრაქტიკული ქეისები პარალელურ რეჟიმშია მოცემული. 

საგანმანათლებლო სექტორში ეს ნაშრომი ნამდვილ მოწონებას დაიმსახურებს. ავტორი მკაცრად უპირისპირდება AI-ის აკრძალვის მცდარ მიდგომას და სანაცვლოდ გვთავაზობს მეთოდოლოგიას, თუ როგორ გამოვიყენოთ ტექნოლოგია სილაბუსების შესაქმნელად, კვლევის დასაჩქარებლად და პერსონალიზებული სწავლების დასანერგად. წიგნი მასწავლებლებსა და ლექტორებს სთავაზობს კონკრეტულ სტრატეგიებს, როგორიცაა „სოკრატეს მეთოდი“ და „ინტერაქტიული გამოცდა“, რაც სწავლის პროცესს უფრო ეფექტურს ხდის. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია აკადემიური კეთილსინდისიერების საკითხი - როგორ გარდავქმნათ შეფასების სისტემა ისე, რომ AI-მ ვერ „დაწეროს“ დავალება სტუდენტის ნაცვლად. 

სახელმწიფო სექტორისთვის წიგნი გვთავაზობს გზებს ბიუროკრატიის შესამცირებლად და დოკუმენტბრუნვის ავტომატიზაციისთვის. ავტორი ნათლად აყალიბებს უსაფრთხოების პროტოკოლებს - რა ინფორმაცია წარმოადგენს სახელმწიფო საიდუმლოებას და როგორ დავიცვათ მოქალაქეთა პერსონალური მონაცემები. კერძო სექტორში კი, ნაშრომი აჩვენებს, თუ როგორ ზრდის ავტომატიზაცია კომპანიების მომგებიანობას. 

ბიზნესლიდერებისთვის ეს არის სამაგიდო წიგნი, რათა ადაპტირდნენ შრომის ბაზრის ახალ მოთხოვნებთან და გამოიყენონ AI როგორც „თანაავტორი“ და არა უბრალოდ „დამთვლელი“. 

მომავალი ეკუთვნის მას, ვინც დღესვე ისწავლის ხელოვნური ინტელექტის ენას. პროფესორ ზაზა ცოტნიაშვილის ეს ნაშრომი არის მძლავრი ინსტრუმენტი, რომელიც მკითხველს მისცემს საბაზისო სისტემური ცოდნას, რათა  არ დარჩეს წარსულში და გახდეს გლობალური ტექნოლოგიური პროგრესის წამყვანი მონაწილე. 

ზვიად გაბისონია 

პროფესორი, სამართლის დოქტორი, 

განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის 

მინისტრის მოადგილე

განვითარებისთვის სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი წიგნი 

დღეს, როდესაც გლობალური ტექნოლოგიური ლანდშაფტი წამიერად იცვლება, აკადემიური საზოგადოების წინაშე დგას კრიტიკული ამოცანა: შეიქმნას ისეთი ინტელექტუალური საყრდენი, რომელიც მეცნიერულ სიზუსტესა და პრაქტიკულ გამოყენებადობას შორის ოქროს შუალედს იპოვის. პროფესორ ზაზა ცოტნიაშვილის მონოგრაფიული ნაშრომი სწორედ ასეთი იშვიათი გამონაკლისია.

როგორც ამ სფეროს მკვლევარი, ამ წიგნს განვიხილავ არა მხოლოდ  სახელმძღვანელოს კონტექსტში, არამედ როგორც ფუნდამენტურ აკადემიურ ნაშრომს, რომელიც საქართველოში ხელოვნური ინტელექტის (AI) დისკურსს ახალ საფეხურზე აიყვანს.

ავტორის დაუღალავი შრომის შედეგი პირველ რიგში იკვეთება მის მიერ შერჩეულ კვლევით მეთოდოლოგიაში. ავტორმა შეძლო მოეცვა AI-ს განვითარების ევოლუციური ციკლი: ანტიკური ხანის კონცეფციებიდან თანამედროვე დიდი ენობრივი მოდელების (LLM) ნეირონულ არქიტექტურამდე. ეს არ არის მხოლოდ ინფორმაციის ნაკადი; ეს არის სისტემური ანალიზი, სადაც ავტორი კრიტიკულად აფასებს ტექნოლოგიურ ტრანსფორმაციას. 

განსაკუთრებით შთამბეჭდავია ნაშრომის ინტერდისციპლინური ხასიათი. ავტორი პროფესიული ოსტატობით აერთიანებს კომპიუტერულ მეცნიერებებს, ფილოსოფიას, სამართალსა და სოციოლოგიას. მეცნიერული თვალსაზრისით, უმნიშვნელოვანესია თავი, რომელიც ეხება AI ეთიკასა და სამართლებრივ რეგულაციებს (GDPR). აქ ავტორი ავლენს ღრმა ერუდიციას და გვთავაზობს ორიგინალურ ხედვას იმაზე, თუ როგორ უნდა მოხდეს ტექნოლოგიური პროგრესის ჰარმონიზაცია ადამიანის ფუნდამენტურ უფლებებთან. როგორც რეცენზენტი, მსურს ხაზი გავუსვა ავტორის მიერ შემოთავაზებულ საგანმანათლებლო მოდელს. პროფესორი ცოტნიაშვილი არ შემოიფარგლება მხოლოდ ტექნოლოგიის აღწერით; იგი აყალიბებს „ინტელექტუალური პარტნიორობის“ კონცეფციას. მისი მიდგომა, რომელიც უარყოფიად აფასებს AI-ს პასიურ გამოყენებას და სანაცვლოდ გვთავაზობს კრიტიკული აზროვნების სტიმულირებას, არის აკადემიური გამბედაობის მაგალითი. 

წიგნში წარმოდგენილი „პრომპტინჟინერიის“ თავი მეცნიერულად ასაბუთებს, რომ მომავლის განათლებაში მთავარი იქნება არა ინფორმაციის ფლობა, არამედ სწორი კითხვის დასმის ხელოვნება. ავტორის მიერ შემუშავებული სტრატეგიები, როგორიცაა AI-ს გამოყენება დიფერენცირებული სწავლებისთვის, პირდაპირ პასუხობს 21-ე საუკუნის პედაგოგიურ გამოწვევებს. ნაშრომის მეცნიერული ღირებულება სცდება აკადემიურ აუდიტორიებს და სახელმწიფო ორგანოების მუშაობის მხარდამჭერის როლს იძენს. ავტორი სიღრმისეულად განიხილავს AI-ს მნიშვნელობას სახელმწიფო მმართველობაში, ბიუროკრატიის ოპტიმიზაციასა და კიბერუსაფრთხოებაში. ეროვნული უსაფრთხოების კონტექსტში, პროფესორის გაფრთხილება მონაცემთა დაცვასა და „ჰალუციინაციების“ რისკებზე არის მაღალი პასუხისმგებლობის მქონე მეცნიერის პოზიცია. ავტორის შრომაში იკვეთება მკაფიო ხედვა: საქართველომ უნდა შექმნას საკუთარი ინტელექტუალური რესურსი, რათა არ აღმოჩნდეს ტექნოლოგიური კოლონიალიზმის პირობებში. ამ თვალსაზრისით, ეს წიგნი არის სტრატეგიული დოკუმენტი, რომელიც გზას უხსნის ქვეყნის ციფრულ სუვერენიტეტს. 

პროფესორ ზაზა ცოტნიაშვილის ნაშრომი არის მასშტაბური, ფუნდამენტური და ამავდროულად, პრაქტიკულად გამოსაყენებელი ქართულ სამეცნიერო სივრცესა თუ ფართო საზოგადოებაში. ავტორის აკადემიური პატიოსნება, მისი უნარი - რთული მეცნიერული საკითხები გახადოს გასაგები ფართო საზოგადოებისთვის, მეცნიერის ეთიკის საუკეთესო გამოხატულებაა. ვეთანხმებით ავტორს, რომ ხელოვნური ინტელექტი (AI) აღარ არის მხოლოდ ვიწრო სპეციალისტების ინტერესის საგანი; ის იქცა „ყოვლისმომცველ ძალად“, რომელიც რადიკალურად ცვლის სოციალურ, ეკონომიკურ და პოლიტიკურ პარადიგმებს. 

პროფესორმა შეძლო რთული მათემატიკური და ტექნოლოგიური კონცეფციების, ნეირონული ქსელების, ტრანსფორმატორული მოდელებისა და ალბათური სტატისტიკის ინტერდისციპლინურ ჭრილში გადატანა და მთელი საზოგადოებისთვის გასაგებად განმარტება. ნაშრომი აუცილებლად გახდება სამაგიდო წიგნი ყველა იმ ადამიანისთვის, ვინც ჩართულია ქვეყნის მართვაში, განათლებასა თუ ბიზნესის განვითარებაში. ამრიგად, წინამდებარე სახელმძღვანელო არის უმაღლესი აკადემიური სტანდარტის მქონე ნაშრომი, რომელიც აუცილებელია ჩვენი ქვეყნის საგანმანათლებლო და სამეცნიერო წინსვლისთვის. 

მაქსიმ იავიჩი 

საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის 

წევრ-კორესპონდენტი